Wystąpienie: Edward Siarka

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o pomocy beneficjentom - osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją programu "Czyste powietrze".

W dyskusji nad tym projektem ustawy wskazano, że problem dotyczy ponad 8 tys. beneficjentów poszkodowanych w związku z tym programem. Mamy pełną świadomość, że zaproponowane rozwiązania nie zlikwidują wszystkich bolączek, nie rozwiążą problemów dotyczących "Czystego powietrza" i osób poszkodowanych w tym programie. Przyjęte rozwiązania pozwolą natomiast zatrzymać często wszczęte egzekucje, które dotknęły beneficjentów programu.

Na sytuację poszkodowanych trzeba spojrzeć w dwojaki sposób. Po pierwsze, szereg zadań dotyczących wymiany kotłów czy docieplenia budynków nie zostało wykonanych, a właściciele utracili nawet własne wkłady finansowe w ramach programu. Dziś dodatkowo muszą zwrócić środki, które trafiły na konto firm, które nie wykonały prac w zakresie objętym umowami. Zgodnie z umową poszkodowanym beneficjentom rosną również z dnia na dzień odsetki od zaciągniętych zobowiązań. W trakcie dyskusji proponowaliśmy jako klub Prawa i Sprawiedliwości, by w chwili tymczasowego wstrzymania dochodzenia należności nie naliczano, jak również nie naliczano odsetek od tych należności, jednak propozycja ta upadła. Zatem decyzja o ewentualnym umorzeniu odsetek czy należności będzie zapadała w ramach indywidualnych postępowań podejmowanych przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. Podobnie w stosunku do beneficjentów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej proponowaliśmy możliwość automatycznego umorzenia należności.

W toku prac nad projektem pojawił się też wniosek, by przepisy ustawy miały zastosowanie do beneficjentów poszkodowanych po 26 listopada 2024 r. Przyjęcie takiego rozwiązania oznaczałoby jednak konieczność jednoczesnego rozbudowania katalogu osób poszkodowanych.

Projekt całościowo nie rozwiązuje wszystkich problemów poszkodowanych beneficjentów i skazuje ich być może na długoletnie batalie sądowe, niemniej jednak daje on wojewódzkim funduszom ochrony środowiska możliwość odstąpienia w uzasadnionych przypadkach od dochodzenia roszczeń. Zaistniała sytuacja bardzo mocno zmniejszyła zaufanie obywateli do programu "Czyste powietrze", który miał bardzo dużą popularność, bo przypomnę, że w pewnym momencie do programu wpływało prawie 15 tys. wniosków. A dziś na problemy programu "Czyste powietrze" nałożyły się również problemy wszechobecnego kryzysu energetycznego. W Polsce nadal pozostają 2 mln kotłów do wymiany i wielkie nierozwiązane problemy ciepłownictwa systemowego. Na te problemy ten projekt niestety nie odpowiada. Mimo wszystko nasz klub poprze projekt ustawy, by wspomóc poszkodowanych beneficjentów programu "Czyste powietrze". Dziękuję bardzo. (Oklaski)