Bogucki ponownie skierował pismo do marszałka Sejmu o informację ws. Berka

Berek, były minister ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu, 4 września został wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. W ub. tygodniu prezydencka kancelaria skierowała do Kancelarii Sejmu pismo ws. „wyjaśnienia okoliczności procedowania formalnie kandydatury” Berka, a szef KPRP Zbigniew Bogucki mówił wtedy, że „są gigantyczne wątpliwości co do tego, czy pan minister Berek ma dziesięcioletni staż radcy prawnego”.

W ub. piątek szef Kancelarii Sejmu Marek Siwiec odpowiedział w liście do prezydenta Karola Nawrockiego, że kwestionowanie prawidłowości wyboru przez Sejm sędziego TK „nie ma oparcia w jakichkolwiek przepisach”. Zaznaczył również, że marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty oczekuje niezwłocznego przyjęcia ślubowania od sędziego TK Macieja Berka. Sam marszałek oświadczył zaś we wtorek, że Kancelaria Sejmu zakończyła korespondencję w sprawie Berka z prezydentem i jego kancelarią.

W czwartek Bogucki poinformował na X, że ponownie skierował do marszałka Sejmu pismo „o przedstawienie Panu Prezydentowi informacji dotyczących sposobu i procedury weryfikacji przez Sejm spełnienia przez Pana Macieja Berka wymogów formalnych niezbędnych do objęcia urzędu sędziego Trybunału Konstytucyjnego, w tym dokumentów, na podstawie których Sejm dokonał weryfikacji spełnienia przez kandydata tych wymogów”.

W ocenie szefa KPRP list Siwca do Nawrockiego „nie stanowi jakiejkolwiek merytorycznej odpowiedzi” na zadane wcześniej pytania. „Pełne wyjaśnienie, czy Pan Maciej Berek spełnia ustawowe wymogi pozwalające na objęcie przez niego stanowiska sędziego TK, przed odebraniem przez Prezydenta RP ślubowania, należy postrzegać nie tylko jako uprawnienie Prezydenta, lecz jako element wykonywania jego konstytucyjnej funkcji gwaranta ciągłości władzy i strażnika Konstytucji” - napisał Bogucki w opublikowanym w czwartek piśmie. Odniósł się w nim także do twierdzeń zawartych w niedawnej odpowiedzi Kancelarii Sejmu.

W tym kontekście wskazał m.in. że prośba prezydenta o udzielenie informacji i udostępnienie dokumentów nie jest pozbawiona podstawy prawnej. „Wręcz przeciwnie, podstaw tych jest kilka” - napisał szef KPRP, wskazując m.in. na „zasadę współdziałania władz, wynikającą bezpośrednio z Preambuły konstytucji” czy też „zapisaną w art. 126 konstytucji kompetencję prezydenta RP wynikającą z funkcji gwaranta ciągłości władzy państwowej i strażnika konstytucji”.

Szef KPRP podkreślił też, że celem prezydenta „nie było i nie jest kwestionowanie prawidłowości wyboru przez Sejm pana Macieja Berka”. Wskazał, że cel działania głowy państwa został wyraźnie wskazany i „jest nim wyjaśnienie istotnych wątpliwości, jakie pojawiły się w przestrzeni publicznej w trakcie prowadzonej w Sejmie procedury wyboru kandydata na sędziego TK”.

Według Boguckiego „Sejm dokonuje wyboru sędziego TK, natomiast ustawodawca powierzył prezydentowi określoną czynność następującą po wyborze na to stanowisko tj. odebranie od takiej osoby ślubowania”. Ocenił, że ma to określone, istotne znaczenie ustrojowe i sprawia, że prezydent staje się „gwarantem praworządności” dokonanego przez Sejm wyboru. Wskazał także, że udział prezydenta w tej procedurze nie ma charakteru wyłącznie ceremonialnego.

Bogucki zastrzegł ponadto, że skierowanie przez głowę państwa zapytania do marszałka Sejmu nie jest „wkroczeniem w kompetencje czy zadania” tego organu, a zamiarem prezydenta nie jest ingerowanie w uprawnienia izby. „Każdy z organów działa w tym przypadku w ramach swoich zadań i uprawnień” - podkreślił szef KPRP. Dodał, że prezydent ma na celu uzyskanie informacji, które „niestety nie zostały przedstawione także posłom na etapie procedowania wyboru kandydata na sędziego TK”.

Szef KPRP przypomniał w tym kontekście, że ustawodawca „w sposób prawnie wiążący” określił wymagania dla osoby kandydującej na stanowisko sędziego TK, a ich spełnienie ma „charakter obiektywny, a nie uznaniowy”. „Nie może być ono utożsamiane z samym oświadczeniem kandydata, że spełnia on wymagane warunki” - stwierdził.

Bogucki wskazał ponadto, że „podjęcie przez Marszałka Sejmu lub Sejm czynności mającej zastąpić ślubowanie składane wobec Prezydenta RP, a więc w jego obecności, musiałoby opierać się na konkretnej normie konstytucyjnej lub ustawowej, a taka norma nie istnieje”.

Szef KPRP zaznaczył, że celem działań prezydenta „było i jest przyjęcie ślubowania w takim czasie, aby nie powstał wakat po kończącej się kadencji sędziego Justyna Piskorskiego, oraz aby zapewnić ciągłość funkcji orzeczniczych Trybunału Konstytucyjnego w możliwie najszerszym składzie”. Ocenił również, że szybkie przekazanie przez marszałka Sejmu „wskazanych informacji i dokumentów, pozwalających wyjaśnić powstałe wątpliwości, ma istotne znaczenie dla podjęcia dalszych kroków w tej sprawie”.

Według szefa Gabinetu Prezydenta RP Pawła Szefernakera „nikt nigdy nie powiedział, że nie będzie dalszego kroku związanego z zaprzysiężeniem (Macieja Berka), ale są duże wątpliwości, które się pojawiły”. Stwierdził ponadto, że „w normalnej sytuacji” po piśmie KPRP do marszałka Sejmu, prezydent powinien uzyskać „odpowiedzi na pytanie i dokumenty poświadczające to, że formalnie wszystko było ok”. Tymczasem - w jego ocenie - „jest jakiś problem z uzyskaniem tych dokumentów”.

Kadencja Piskorskiego, w miejsce którego wybrany został Berek, upływa 18 września.

Sam Berek zapowiedział w środę, że zwróci się do prezydenta z jasnym stanowiskiem prawnym, iż jego powinnością jest złożenie ślubowania. Dodał, że liczy na możliwość złożenia ślubowania „w formie, w miejscu i w czasie, które prezydent wyznaczy”. Zwrócił uwagę, że wykonywanie przez niego zawodu radcy prawnego jest udokumentowane „w jedynym miejscu, w którym może być udokumentowane”, czyli w ewidencji radców prawnych.

Zgodnie z ustawą z 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego, „sędzią TK może zostać osoba, która wyróżnia się wiedzą prawniczą oraz spełnia wymagania niezbędne do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego SN lub sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego”. Zarówno w odniesieniu do kandydatów na sędziego SN, jak i NSA w katalogu wymagań, jakie muszą oni spełniać, znajduje się zapis o konieczności posiadania 10-letniego stażu na stanowisku: sędziego, prokuratora, prezesa, wiceprezesa, lub radcy Prokuratorii Generalnej albo 10-letniego stażu w zawodzie adwokata, radcy prawnego lub notariusza.

Jeszcze przed wybraniem przez Sejm nowego sędziego TK, Berek opublikował w mediach społecznościowych zaświadczenie Dziekana Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, zgodnie z którym uchwałą z 2002 roku został wpisany na listę radców prawnych i od dnia ślubowania do chwili obecnej posiada uprawnienia do wykonywania zawodu. W dokumencie wskazano też, że Berek zgłosił w ewidencji wykonywanie zawodu radcy prawnego w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 lipca 2009 r. oraz od 1 sierpnia 2012 r. do chwili obecnej.

Berek jest ósmą osobą wybraną przez Sejm obecnej kadencji na sędziego TK. Spośród siedmiu wybranych wcześniej, prezydent Nawrocki nie odebrał ślubowania od czworga. W przypadku tej czwórki, według przedstawicieli KPRP, w Sejmie doszło do błędów. W związku z tym czworo sędziów złożyło podczas uroczystości w Sejmie ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”. KPRP nie uznaje tego za ślubowanie, prezes TK Bogdan Święczkowski nie dopuścił tych czworga sędziów do orzekania.

Czworo wybranych w marcu br. sędziów TK, od których prezydent nie odebrał osobiście ślubowania, złożyło skargę do ETPC. Prokuratura Krajowa prowadzi śledztwo w sprawie dotyczącej ułatwienia prezydentowi nieodebrania ślubowania od czworga sędziów TK i niedopuszczenia ich do orzekania w TK. (PAP)

ef/ wni/ sdd/

Polska, Warszawa