Jak mieszkańcy średnich miast budują dziś bezpieczeństwo finansowe?

Czym jest bezpieczeństwo finansowe?

Bezpieczeństwo finansowe bywa często mylone z inwestowaniem i nastawieniem na zysk. Jednak zanim zaczniesz inwestować, skup się na stworzeniu tzw. poduszki finansowej, czyli odłożeniu oszczędności na „czarną godzinę”. Oznacza to najczęściej zgromadzenie kapitału, który pozwoliłby pokryć koszty życia przez 3–6 miesięcy w przypadku nagłego kryzysu, takiego jak utrata pracy czy choroba. Jak wynika z doświadczenia ekspertów z MennicaKapitalowa.pl, poduszka finansowa zapewnia spokój i chroni przed zaciąganiem pożyczek – dla jednych jest nią gotówka, dla drugich oprocentowana lokata, a dla innych złoto inwestycyjne o dużej odporności na inflację.

Jak żyją Polacy w średnich miastach? Ocena sytuacji finansowej

Najnowszy raport CBOS „Oceny sytuacji finansowej gospodarstw domowych” z 2026 roku podsumowuje sposoby gospodarowania pieniędzmi przez Polaków. Odsetek osób zadowolonych ze swojego statusu finansowego jest dziś najwyższy w historii badań CBOS, a największy wzrost można zaobserwować wśród osób, które uważają, że mogą sobie pozwolić na pewien luksus. To właśnie ta grupa najczęściej zastanawia się nad inwestowaniem i budowaniem bezpieczeństwa finansowego.

Zgodnie z badaniami CBOS:

• 49% Polaków ocenia, że żyje na średnim poziomie – starcza im na co dzień, ale muszą oszczędzać na poważniejsze zakupy;

• 32% deklaruje, że wystarcza im na wiele bez specjalnego oszczędzania;

• 7% może sobie pozwolić na pewien luksus;

• 44% ankietowanych ze średnich miast obawia się pogorszenia sytuacji materialnej;

• 34% mieszkańców średnich miast deklaruje całkowity spokój o swoją finansową przyszłość.

Fakt, że niemal połowa Polaków (49%) deklaruje konieczność oszczędzania na większe zakupy, pokazuje, że wiele gospodarstw domowych funkcjonuje z ograniczoną nadwyżką finansową. Jednak wysoka obawa przed pogorszeniem sytuacji materialnej (44% dla średnich miast, 40% dla całej Polski) może stanowić silny bodziec do oszczędzania.

Opracowanie na podstawie: GUS „Sytuacja gospodarstw domowych w 2025 r. w świetle wyników badania budżetów gospodarstw domowych”

W jakim celu Polacy budują bezpieczeństwo finansowe?

1. edycja Ogólnopolskiego Badania Inwestorów (OBI) przyniosła wiele ciekawych informacji na temat zwyczajów inwestycyjnych Polaków. Wśród polskich inwestorów indywidualnych, którzy wzięli udział w badaniu, dominowały osoby w wieku 36–45 lat (32,8%) i 26–35 lat (29,0%) z wykształceniem wyższym (56,5%), zamieszkujące miasta powyżej 500 tysięcy osób (40,3%). Z małych i średnich miast do 100 tysięcy pochodziło 22,7% ankietowanych. Co ciekawe, w grupie badanych znalazło się najwięcej inwestorów początkujących, z doświadczeniem 5 lat i krócej (62,2%). 

Główne powody inwestowania wymieniane przez ankietowanych:

• 53,3% – oszczędzanie na emeryturę;

• 15,1% – pasja, potrzeba edukacji i rozwoju;

• 13,8% – dywersyfikacja przychodu (dodatkowe źródło utrzymania);

• 12,6% – ochrona przed inflacją;

• 2,3% – zarobek (główne źródło utrzymania);

• 2,0% – inne (w tym zabawa, hobby);

• 0,9% – nie wiem/trudno powiedzieć.

Jakie inwestycje są najbezpieczniejsze dla początkujących?

Inwestowanie zwykle nie zaczyna się od maksymalizacji zysków, ale od ochrony kapitału. Bezpieczeństwo inwestycji zależy od wielu czynników, lecz za relatywnie bezpieczne uznaje się:

• złoto inwestycyjne – złoto od wieków pełni funkcję „bezpiecznej przystani”, dlatego może być wartościowym elementem budowania bezpieczeństwa finansowego. Szczególnie polecane osobom szukającym dywersyfikacji i stabilności, a nie szybkiego zysku. Fizyczne złoto inwestycyjne (https://mennicakapitalowa.pl/pol_m_Zloto-inwestycyjne-100.html) w formie monet lub sztabek jest niezależne od systemu bankowego i może chronić kapitał w czasie kryzysów gospodarczych, inflacji i niepewności rynkowej. Jako środek przechowywania wartości sprawdza się lepiej niż gotówka, a fizyczna forma kruszcu daje poczucie posiadania realnego majątku;

• obligacje skarbowe – ich emitentem jest państwo, więc ryzyko utraty kapitału jest zazwyczaj niższe niż przy akcjach. Nie wymagają dużej wiedzy i pozwalają wybrać okres inwestowania. Przy inwestycjach kilkuletnich polecane są obligacje indeksowane inflacją, które chronią kapitał przed spadkiem wartości pieniądza.

• fundusze ETF – umożliwiają zakup udziałów w wielu różnych aktywach jednocześnie, dzięki czemu stanowią alternatywę dla inwestowania w akcje pojedynczych firm i pozwalają na skuteczną dywersyfikację portfela. Są szczególnie popularne w strategiach długoterminowych, lecz trzeba pamiętać, że podlegają wahaniom rynkowym i ich wartość może okresowo spadać.

Jak budować bezpieczeństwo finansowe?

Wcale nie trzeba zarabiać dużo powyżej średniej krajowej, by zacząć oszczędzać. Jak pokazuje wspomniane już badanie OBI z 2025 roku, tylko 19,6% inwestorów dysponuje portfelami o wartości od 500 tysięcy do 1 miliona złotych i więcej. Znaczna część oszczędzających ma mniejsze portfele: do 10 tysięcy zł (7,2%), 10–50 tysięcy zł (17,3%) i 50–100 tysięcy zł (14,5%).

W budowaniu bezpieczeństwa finansowego najważniejsza jest regularność – aż 52,6% ankietowanych przeznacza nadwyżki finansowe na dopłaty do portfela co miesiąc lub częściej, a 27,5% inwestuje kilka razy w roku. Inwestorzy często stosują strategię DCA (Dollar-Cost Averaging), która polega na regularnym kupowaniu wybranych aktywów za stałą kwotę, w tych samych odstępach czasu – niezależnie od aktualnej sytuacji rynkowej i wahań cen. Ta strategia nie wymaga dużego kapitału początkowego, a pozwala obniżyć średni koszt zakupu i chroni przed nietrafionym momentem wejścia.

Artykuł nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani porady finansowej. Każdy inwestor powinien samodzielnie ocenić własną sytuację, cele oraz poziom akceptowanego ryzyka.

Autor: Zespół ekspercki MennicaKapitalowa.pl 

MennicaKapitalowa.pl skupia specjalistów związanych z rynkiem złota, srebra, platyny, palladu, diamentów oraz produktów inwestycyjnych, w tym monet bulionowych i sztabek. Firma prowadzi sprzedaż internetową i stacjonarną w Polsce, a także publikuje materiały poświęcone zakupowi, przechowywaniu oraz inwestowaniu w metale szlachetne. W ofercie znajdują się produkty renomowanych mennic i rafinerii, takich jak Royal Mint, C.Hafner, PAMP, Perth Mint, Rand Refinery czy Valcambi.

Źródła: Centrum Badania Opinii Społecznej, Główny Urząd Statystyczny, Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Dane aktualne na lipiec 2026 r.

https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_044_26.PDF

https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/sytuacja-gospodarstw-domowych-w-2025-r-w-swietle-badania-budzetow-gospodarstw-domowych,3,25.html

https://www.sii.org.pl/18731/aktualnosci/badania-i-rankingi/kim-jest-polski-inwestor-indywidualny-i-co-ma-w-portfelu-obi-2025.html